Bản tin Auto365

Từ mức xử phạt tăng cao đến camera AI phạt nguội, đây là những vấn đề được tranh luận sôi nổi nhất trong năm qua xoay quanh kỷ luật và hành vi khi lái xe.

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý với cộng đồng lái xe Việt Nam, khi hàng loạt chính sách mới, công nghệ giám sát hiện đại và thay đổi trong quản lý giao thông được đồng loạt triển khai. Trong đó, ba vấn đề gây nhiều tranh luận nhất về mức độ tác động tới thói quen cầm lái là: tăng mức xử phạt, ứng dụng camera AI trong phạt nguội và việc bỏ hoặc thay đổi đồng hồ đếm giây tại đèn tín hiệu giao thông.

Mức xử phạt tăng cao 

Một trong những vấn đề đang nhận được sự quan tâm lớn của dư luận là việc áp dụng Nghị định 168/2024, với mức xử phạt cho nhiều hành vi vi phạm giao thông tăng mạnh so với trước đây. Những lỗi phổ biến như vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, đi sai làn, không chấp hành hiệu lệnh giao thông… nay có thể bị xử phạt lên tới hàng chục triệu đồng, thậm chí tước giấy phép lái xe trong thời gian dài.

Phản ứng của người tham gia giao thông nhìn chung khá trái chiều. Không ít tài xế bày tỏ sự lo ngại, cho rằng mức phạt hiện tại là quá cao so với thu nhập bình quân, dễ tạo áp lực tâm lý mỗi khi cầm lái. Ngược lại, cũng có nhiều ý kiến ủng hộ, cho rằng chỉ khi “đau ví” thì ý thức chấp hành luật giao thông mới thực sự thay đổi.

Thực tế cho thấy, kể từ khi Nghị định 168/2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, các số liệu thống kê của lực lượng CSGT cùng phản hồi từ người dân cho thấy hành vi lái xe đã có sự điều chỉnh rõ rệt. Tài xế có xu hướng dừng xe sớm hơn khi gặp đèn đỏ, không còn tình trạng vượt đèn khi sắp chuyển sang xanh như trước. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, cũng xuất hiện hiện tượng “quá thận trọng”, khi nhiều người chủ động dừng xe dù đèn vẫn còn 4 - 5 giây, khiến dòng phương tiện phía sau bị ùn ứ và giao thông kém thông suốt.

Nguyên nhân khiến vấn đề này tiếp tục gây tranh luận không chỉ nằm ở mức tiền phạt, mà còn xuất phát từ thực tế hạ tầng giao thông tại nhiều địa phương: biển báo chưa đồng bộ, vị trí đặt biển chưa hợp lý, tổ chức giao thông còn bất cập, dễ gây nhầm lẫn cho người điều khiển phương tiện.

Theo nhiều chuyên gia, để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, việc tăng mức xử phạt cần song hành với các giải pháp hỗ trợ như: chuẩn hóa hệ thống biển báo, minh bạch dữ liệu xử phạt, nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông, đồng thời có giai đoạn nhắc nhở, cảnh báo trước khi áp dụng chế tài mạnh. Khi đó, luật giao thông không chỉ là nỗi lo “sợ phạt”, mà trở thành chuẩn mực hành vi an toàn và văn minh trên mỗi tuyến đường.

Camera AI phạt nguội

Tại Hà Nội và TP.HCM, việc xử phạt nguội bằng camera AI đang được đẩy mạnh với quy mô lớn. Từ cuối năm 2025, Hà Nội dự kiến vận hành hơn 1.800 camera, trong khi TP.HCM có khoảng 200 camera AI, tập trung tại các nút giao thông trọng yếu. Hệ thống này có khả năng tự động nhận diện trên 20 hành vi vi phạm, như vượt đèn đỏ, không đội mũ bảo hiểm, đi sai làn, dừng đỗ sai quy định… với độ chính xác được đánh giá là cao.

Sự xuất hiện dày đặc của camera AI mang lại nhiều phản ứng trái chiều. Không ít tài xế thừa nhận cảm giác “bị theo dõi mọi lúc”, trong khi mối lo lớn nhất là sai sót kỹ thuật, nguy cơ bị phạt oan và quy trình khiếu nại còn phức tạp. Ở chiều ngược lại, nhiều người bày tỏ sự ủng hộ, cho rằng camera giúp giảm tiêu cực, hạn chế sự can thiệp chủ quan và đảm bảo việc xử phạt minh bạch, công bằng hơn.

Theo ghi nhận sau thời gian đầu triển khai, với xe máy, các lỗi vi phạm phổ biến nhất vẫn là đi ngược chiều và không đội mũ bảo hiểm. “Với hệ thống camera AI, những người điều khiển xe máy mang tính tùy tiện sẽ buộc phải dè chừng và điều chỉnh hành vi theo hướng chuẩn mực hơn”, một luật sư nhận định.

Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả răn đe, vẫn tồn tại những băn khoăn. Một số người lo ngại camera AI có thể ghi nhận lỗi vượt đèn đỏ trong các tình huống ‘sát vạch’, chẳng hạn xe dừng chờ nhưng vượt quá vạch một chút, hoặc bánh trước qua vạch khi đèn còn xanh nhưng bánh sau vừa qua thì đèn đã chuyển đỏ.

Để tạo sự đồng thuận, người tham gia giao thông kỳ vọng cơ quan chức năng sẽ công khai hình ảnh vi phạm rõ ràng, cho phép tra cứu và khiếu nại trực tuyến thuận tiện, đồng thời xây dựng cơ chế rà soát, sửa sai nhanh chóng trong trường hợp hệ thống nhận diện nhầm. Chỉ khi đó, camera AI mới thực sự trở thành công cụ hỗ trợ giao thông văn minh, thay vì là nỗi lo thường trực của người cầm lái.

Bỏ đếm giây đèn tín hiệu

Việc loại bỏ đồng hồ đếm giây trên đèn tín hiệu giao thông tại nhiều nút giao đang khiến không ít tài xế cảm thấy bối rối, đặc biệt trong giai đoạn đầu áp dụng. Khi thói quen “canh giây” bị gián đoạn, nhiều người buộc phải ước lượng bằng cảm tính, dễ dẫn đến tình huống phanh gấp, do dự hoặc vượt đèn trong gang tấc.

Thực tế ghi nhận không ít trường hợp đèn tín hiệu chuyển từ xanh sang đỏ khá đột ngột, hoặc thời gian các pha đèn thay đổi không theo quy luật quen thuộc, khiến người điều khiển phương tiện lúng túng, nhất là tại các nút giao đông xe và mật độ cao.

Tại Hà Nội, cơ quan chức năng hiện đang triển khai mô hình kết hợp giữa đèn có đếm giây và không đếm giây. Theo đó, trong phần lớn thời gian của mỗi pha đèn sẽ không hiển thị bộ đếm, chỉ khi còn khoảng 8 giây cuối cùng của đèn xanh hoặc đèn đỏ, đồng hồ đếm mới xuất hiện. Cách làm này nhằm giúp tài xế chủ động chuẩn bị dừng xe hoặc tiếp tục di chuyển, hạn chế tình trạng tăng ga hoặc phanh gấp theo thói quen “canh từng giây” như trước.

Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, việc điều chỉnh cách hiển thị đèn tín hiệu được kỳ vọng sẽ từng bước thay đổi hành vi lái xe, hướng người tham gia giao thông tuân thủ tín hiệu đèn một cách tự nhiên hơn, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đồng hồ đếm giây. Tuy nhiên, để giải pháp này phát huy hiệu quả, quá trình triển khai cần được thông tin rõ ràng, đồng bộ và có thời gian thích nghi cho người dân.

Nguồn: Tổng hợp