Hệ thống lái đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hướng đi của xe, và tỷ lệ lái chính là yếu tố quyết định độ nhạy của vô lăng. Vậy tỷ lệ lái là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến khả năng vận hành. Hãy cùng khám phá chi tiết trong bài viết dưới đây.
Tỷ lệ lái thể hiện mối quan hệ giữa góc quay vô lăng và góc quay của bánh trước. Đây là một thông số quan trọng ảnh hưởng đến khả năng điều khiển xe, độ linh hoạt và sự ổn định khi di chuyển.
Ví dụ, nếu người lái xoay vô lăng 360 độ và bánh trước quay được 20 độ, tỷ lệ lái của xe lúc này là 18:1. Điều này có nghĩa là vô lăng phải quay 18 độ để bánh trước quay 1 độ.
Một hệ thống lái có tỷ lệ 18:1 được coi là tỷ lệ lái cao. Với tỷ lệ này, khi di chuyển ở tốc độ cao, việc đánh lái không làm thay đổi hướng đi quá nhiều, giúp xe giữ ổn định và giảm nguy cơ mất kiểm soát. Đây là lý do vì sao những mẫu xe du lịch, sedan hay xe thể thao đường phố thường có tỷ lệ lái cao để đảm bảo an toàn khi vận hành trên cao tốc.
Ngược lại, khi xe cần di chuyển ở tốc độ thấp hoặc quay đầu trong không gian hẹp, một tỷ lệ lái thấp sẽ mang lại sự linh hoạt hơn. Ví dụ, với tỷ lệ 10:1, chỉ cần xoay vô lăng 10 độ, bánh xe đã quay được 1 độ, giúp tài xế dễ dàng thao tác khi đỗ xe hoặc quay đầu trong đô thị đông đúc.
Trên các mẫu xe đua, đặc biệt là Formula 1, hệ thống lái thường có tỷ lệ thấp dù xe di chuyển ở tốc độ rất cao. Lý do là khi vào cua, nếu tỷ lệ lái quá cao, xe sẽ khó đạt được góc cua mong muốn, dẫn đến hiện tượng "thiếu lái". Việc sử dụng tỷ lệ lái thấp giúp tay đua có thể phản ứng nhanh hơn và kiểm soát tốt hơn trong những pha xử lý góc cua gắt.
Một số dòng xe của BMW được trang bị hệ thống lái biến thiên với cơ cấu trục vít - thanh răng, giúp thay đổi tỷ lệ lái tùy theo tốc độ di chuyển. Khi xe chạy chậm, hệ thống điều chỉnh để tỷ lệ lái thấp, giúp tăng khả năng xoay trở. Khi xe chạy nhanh, tỷ lệ lái sẽ tăng lên để cải thiện độ ổn định và kiểm soát.

Hệ thống này sẽ cho ra tỷ lệ lái cao khi xe di chuyển với tốc độ cao và khi xe di chuyển ở tốc độ thấp thì tỷ lệ lái sẽ thấp. Điều này giúp xe linh hoạt ở tất cả các điều kiện di chuyển (tốc độ cao hoặc thấp), hỗ trợ tài xế lái xe một cách dễ dàng - thuận tiện - an toàn nhất.
Bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ về tỷ lệ lái và vai trò quan trọng của nó trong việc điều khiển xe. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu hơn về hệ thống lái và cách nó ảnh hưởng đến trải nghiệm cầm lái.
Đừng quên theo dõi Auto365 để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích về ô tô, công nghệ và các giải pháp nâng cấp xe chuyên sâu.
Nguồn: VATC