Bản tin Auto365

Nếu xe không sử dụng dịp Tết, các bộ phận như ắc quy, lốp, dầu động cơ, phanh và nhiên liệu cần được kiểm tra trước khi di chuyển. 

Sau kỳ nghỉ Tết, nhiều phương tiện không được sử dụng trong nhiều ngày có thể gặp tình trạng khó khởi động, vận hanh không ổn định hoặc phát sinh tiếng ồn bất thường. Việc kiểm tra một số bộ phận cơ bản trước khi sử dụng trở lại giúp hạn chế hỏng hóc và đảm bảo an toàn khi di chuyển. 

1. Ắc quy

Dù là xe máy hay ô tô, ắc quy luôn là hạng mục cần được kiểm tra đầu tiên sau thời gian dài không sử dụng. Ngay cả khi xe đã tắt máy hoàn toàn, ắc quy vẫn xảy ra hiện tượng tự xả điện tự nhiên. Đồng thời, một số hệ thống điện như đồng hồ, khóa thông minh, ECU… vẫn tiêu thụ một lượng điện ngầm nhất định, khiến điện áp giảm dần theo thời gian.

Thông thường, nếu xe không vận hành từ khoảng hai tuần trở lên, điện áp ắc quy có thể sụt xuống dưới ngưỡng tiêu chuẩn - đặc biệt với những bình đã sử dụng lâu năm hoặc chưa được thay thế định kỳ.

Dấu hiệu nhận biết ắc quy yếu khá rõ ràng:

• Xe đề khó, phải khởi động nhiều lần mới nổ máy.
• Đèn pha, màn hình hiển thị chập chờn hoặc sáng yếu.
• Bấm nút khởi động nhưng không có phản hồi, hoặc chỉ nghe tiếng “tạch” do mô-tơ đề không đủ điện để quay động cơ.

Khi phát hiện ắc quy yếu, chủ xe nên tiến hành sạc lại kịp thời. Với xe máy, có thể tháo bình mang đến cửa hàng để sạc hoặc sử dụng bộ sạc chuyên dụng tại nhà. Đối với ô tô, có thể dùng bộ sạc ngoài hoặc kích điện tạm thời để khởi động, sau đó cho xe nổ máy và vận hành trong khoảng 15 - 30 phút nhằm giúp hệ thống máy phát nạp lại điện cho ắc quy.

Bên cạnh đó, việc cho động cơ hoạt động sau thời gian dài “ngủ đông” còn giúp dầu bôi trơn được tuần hoàn trở lại các chi tiết kim loại bên trong. Khi xe không vận hành trong thời gian dài, dầu động cơ có xu hướng lắng xuống đáy các-te, làm giảm khả năng bôi trơn tức thời khi khởi động. Vì vậy, kiểm tra và vận hành xe định kỳ không chỉ bảo vệ ắc quy mà còn góp phần duy trì độ bền và sự ổn định cho toàn bộ hệ thống động cơ.

2. Lốp xe

Lốp xe là bộ phận chịu tác động trực tiếp từ tải trọng và mặt đường, vì vậy ngay cả khi không sử dụng, áp suất lốp vẫn có xu hướng giảm tự nhiên theo thời gian. Không khí bên trong có thể thoát dần qua van hoặc thẩm thấu qua thành lốp, khiến áp suất sụt giảm sau vài tuần đỗ xe.

Đối với xe máy, lốp thiếu hơi thường khiến xe vận hành nặng nề, tay lái kém linh hoạt và cảm giác điều khiển không còn chính xác. Với ô tô, áp suất thấp làm tăng lực cản lăn, khiến xe ì hơn khi khởi động và có thể làm mức tiêu hao nhiên liệu tăng lên đáng kể.

Trường hợp ô tô đỗ lâu tại một vị trí, lốp còn có thể xuất hiện hiện tượng biến dạng tạm thời tại điểm tiếp xúc với mặt đường (flat spot). Khi bắt đầu di chuyển, người lái có thể cảm nhận rung nhẹ trong vài km đầu tiên. Thông thường, hiện tượng này sẽ giảm dần khi lốp nóng lên và phục hồi hình dạng. Tuy nhiên, nếu xe để quá lâu hoặc áp suất duy trì ở mức quá thấp, cấu trúc lốp có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến biến dạng vĩnh viễn và làm giảm mức độ an toàn khi vận hành.

Trước khi đưa xe trở lại sử dụng, chủ xe nên kiểm tra áp suất lốp bằng đồng hồ đo chuyên dụng hoặc tích hợp trên máy bơm. Mức áp suất tiêu chuẩn thường được nhà sản xuất ghi rõ trên tem dán ở khung xe (đối với xe máy) hoặc tại khung cửa phía ghế lái (đối với ô tô). Việc bơm đúng áp suất khuyến nghị không chỉ giúp xe vận hành ổn định, đảm bảo độ bám đường tối ưu mà còn hạn chế tình trạng mòn lệch hai bên hông lốp, kéo dài tuổi thọ và nâng cao độ an toàn tổng thể.

3. Khử gỉ đĩa phanh

Sau thời gian dài không vận hành, hệ thống phanh, đặc biệt là đĩa phanh trên ô tô có thể xuất hiện một lớp gỉ mỏng do tiếp xúc với không khí ẩm. Đây là hiện tượng khá phổ biến, nhất là trong điều kiện thời tiết nồm ẩm hoặc khi xe đỗ ngoài trời trong thời gian dài.

Khi sử dụng lại, lớp gỉ này có thể khiến phanh phát ra tiếng kêu nhẹ hoặc tạo cảm giác không mượt, thiếu “độ ăn” như bình thường. Với xe máy, tình trạng tương tự cũng có thể xuất hiện trên bề mặt má phanh và đĩa phanh, dẫn đến cảm giác phanh kém hiệu quả trong những lần bóp phanh đầu tiên.

Trong phần lớn trường hợp, đây chỉ là hiện tượng tạm thời và không quá nghiêm trọng. Chủ xe có thể xử lý bằng cách cho xe di chuyển ở tốc độ thấp, đồng thời rà phanh nhẹ và đều vài lần để làm sạch bề mặt tiếp xúc giữa má phanh và đĩa phanh. Sau một quãng đường ngắn, lớp gỉ mỏng sẽ được loại bỏ và hệ thống phanh sẽ nhanh chóng trở lại trạng thái hoạt động ổn định, đảm bảo an toàn khi vận hành.

4. Kiểm tra ca-pô

Tại Việt Nam, những phương tiện đỗ lâu ngày, đặc biệt ở khu vực ít người qua lại, gần cây cối hoặc bãi đất trống rất dễ trở thành nơi trú ẩn của chuột, gián và các loại côn trùng. Khoang máy ô tô với nhiều khe hở, lớp vật liệu cách nhiệt và hệ thống dây điện chằng chịt tạo môi trường kín đáo, ấm áp, thuận lợi để chuột làm tổ.

Nguy cơ lớn nhất là tình trạng chuột cắn phá dây điện, ống dẫn hoặc các chi tiết cao su. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống điện và khả năng vận hành của xe. Trong một số trường hợp, xe có thể xuất hiện đèn cảnh báo lỗi, không khởi động được, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ chập điện gây mất an toàn. Bên cạnh đó, xác côn trùng hoặc chất thải tích tụ trong khoang máy cũng có thể gây mùi khó chịu khi xe hoạt động trở lại.

Vì vậy, trước khi khởi động sau thời gian dài không sử dụng, chủ xe nên mở nắp ca-pô để kiểm tra tổng quát khoang động cơ. Cần quan sát kỹ các dấu hiệu bất thường như dây điện bị cắn, lớp cách nhiệt bị xáo trộn, có rác, lá khô hoặc vật liệu lạ tích tụ bên trong. Nếu phát hiện vấn đề, nên tiến hành vệ sinh và xử lý triệt để trước khi vận hành nhằm hạn chế rủi ro hư hỏng và đảm bảo an toàn cho hệ thống điện cũng như toàn bộ xe.

Nguồn: tổng hợp